Luqo: educatief spellenplatform voor het basisonderwijs

Didactiek

Onderstaande tekst is eerder gepubliceerd in Vives editie 162 (download als pdf)

Coöperatief leren maakt leren leuk

Leerkrachten willen niet meer puur kennis verkondigen, maar leerlingen een-op-een begeleiden. Toch wordt op scholen nog veel klassikaal lesgegeven. Tijd ontbreekt en het is een leerstijl die we gewend zijn. Samen met leerkrachten en leerlingen zochten wij naar een oplossing die een brug slaat tussen individuele uitdaging, digitalisering en sociale interactie. Met als belangrijkste doel: leren leuker maken voor leerling én leerkracht.

Door digitaal leren hoefden leerlingen zich niet langer te vervelen met te makkelijke opdrachten, of gefrustreerd te raken door te moeilijke opdrachten. In plaats daarvan konden ze zelfstandig aan de slag met adaptieve lesstof. En leerkrachten kregen meer ruimte voor individuele begeleiding, omdat door digitalisering veel nakijkwerk vervalt. Met de toenemende druk op leerkrachten is het logisch dat apps meer en meer worden ingezet in de klas. Maar het digitale leren heeft ook schaduwkanten. Leerlingen leren op hun eigen niveau, maar ze leren wel alleen. Bovendien is het lastig om te signaleren of een leerling zich ontplooit of juist isoleert. Wij zochten naar een nieuwe invalshoek waarbij geprofiteerd wordt van de voordelen van digitaal leren, maar er ook ruimte is voor samenwerken en sociale interactie. Onze conclusie: er liggen kansen in coöperatief leren.

Coöperatief leren

Coöperatief leren draait om samen leren. Leerlingen werken in groepen aan dezelfde opdracht, zonder hulp van een leerkracht. Door met elkaar in discussie te gaan, komt een groep samen tot een antwoord. Naast de lesstof leren ze ook, in een veilige omgeving, om voor zichzelf op te komen en om zichzelf te uiten. Uiteindelijk moet iedereen in de groep in staat zijn uit te leggen hoe ze tot het antwoord zijn gekomen. Meeliften, of verschuilen achter anderen kan dus niet. Ieder kind is actief betrokken, waardoor de lesstof beter blijft hangen. Doordat ze eigenaarschap hebben over het eigen leerproces, zijn ze trots op wat ze bereikt hebben. Leerlingen leren elkaar waarderen en voelen zich onderdeel van de groep. Bovendien mogen kinderen tijdens dit proces praten, bewegen en dansen; een fijne manier om energie kwijt te kunnen! Er zijn een aantal voorwaarden om coöperatief leren tot een succes te maken.

  • Positieve wederzijdse afhankelijkheid: elkaar nodig hebben om verder te komen in de opdracht, zonder hiërarchie.
  • Individueel verantwoordelijk: iedereen is verantwoordelijk voor de eigen bijdrage in het groepsproces. Dit moet transparant zijn, zodat het duidelijk is wie wat bijdraagt.
  • Sociale interactie: leerlingen praten met elkaar. Iedereen kan en moet bijdragen.
Bovenstaande voorwaarden zijn het fundament van coöperatief leren; ze stimuleren leerlingen elkaar uit te dagen tijdens het samenwerken.

Nu is het ook niet zo dat alles vervangen moet worden door coöperatief leren; het gaat om de juiste balans. Wij zijn wel van mening dat samen leren een belangrijke plek moet hebben binnen het klaslokaal. Onze ambitie? Coöperatief leren zo laagdrempelig mogelijk beschikbaar maken.

Luqo

Om coöperatief leren concreet en toegankelijk voor leerkrachten te maken, ontwikkelden wij Luqo: een educatief spellenplatform voor het basisonderwijs dat leren actief en coöperatief maakt. Begeleiding van een leerkracht is niet nodig. Kinderen spelen samen spellen die ontwikkeld zijn vanuit de visie van coöperatief leren. Door een spel te starten en samen te ontdekken, vinden leerlingen uit hoe het spel werkt en wat er van hen verwacht wordt. Ze zijn niet meer opdrachten aan het uitvoeren, maar nemen (met trots!) controle over hun eigen leerproces. Leerlingen leren mét elkaar en ván elkaar, op hun eigen niveau.

Gouden Guppy 2018

“Met het ontwikkelen van ons eigen spellenplatform hebben we een flinke stap gezet. En juist daarom vind ik het winnen van de Gouden Guppy, de media award van Cinekid en Mediawijzer.net, zo fantastisch”, aldus Rogier Kauw-A-Tjoe, oprichter van Luqo. “Ik ben erg blij met de erkenning voor ons werk en het geeft ook veel energie om de potentie van Luqo als platform voor coöperatief leren verder door te ontwikkelen.”

“De jury ziet grote waarde in het feit dat het draait om interactie en samenwerking. Het spellenplatform brengt de spelers samen, in plaats van dat het isoleert. Het is gericht op het samenspelen buiten het scherm, waarbij de meerwaarde van digitale entertainment naar de groep wordt getrokken, naar fysieke handelingen en face-to-face communicatie.”

- Juryrapport Gouden Guppy 2018.